Liefde van mijn leven

Als ik op zeker moment bij Joyce, een vriendin, aan het bijpraten ben, komt er een foto voorbij. Daarop zie ik een bijzonder aantrekkelijke vrouw, samen met Joyce. Ze lacht en zegt dat dat haar nicht José is. Deze nicht heeft op zeker moment mijn stem beluisterd via de voicemail van Joyce en zei toen tegen haar: ‘Van wie is die stem? Wat een sexy stem! Die man wil ik wel ontmoeten!’

Ik ben er niet meer echt mee bezig als enige maanden later de telefoon gaat. Joyce nodigt mij uit voor een etentje bij haar thuis. En ze heeft ook haar nicht uitgenodigd. Of ik dat zie zitten. Nou, welke vent wil niet een etentje met twee mooie vrouwen? Dus ik ben helemaal blij met de lieve uitnodiging en ben zo benieuwd naar José.

Op weg naar mijn date koop ik een grote bos bloemen en ik loop daarmee richting het afgesproken adres. Het huis ligt aan een groot water. Als ik vlakbij een kerk zie staan, betekent dat dat ik er bijna ben. Ik voel me best wel nerveus, haal driemaal diep adem en zie ze al voor het raam staan wachten. Terwijl ik aanbel, voel ik me weer rustiger worden. Joyce doet open en staat te stralen in de deuropening.

En dan loop ik naar binnen en is daar die andere mooie vrouw. Wat een heerlijke uitstraling. Ik ben op slag verliefd en denk tegelijkertijd: die krijg ik nooit! Achteraf vertelt José dat zij hetzelfde voelt tijdens onze eerste ontmoeting. Wel een lastige situatie, omdat Joyce naar later blijkt ook verliefd is op mij.

Zij geeft het wel niet met zoveel woorden toe, maar zij ziet wat er tussen mij en José gebeurt en reageert wat geschrokken. Toch gunt zij het ons en blijft heel liefdevol. De verliefdheid tussen José en mij gaat nog dieper. Het voelt alsof zij de liefde van mijn leven is. Wat voel ik me een bofkont. Ik weet gewoon niet wat me overkomt. De komende periode brengen we heel veel tijd met elkaar door.

Het bizarre is dat ik nog een veertiendaagse reis naar Hongarije heb gepland met de Hongaarse Maan. De bedoeling daarvan is dat ik op die manier afscheid kan nemen van haar familie. Zij wil dan ook mijn gids zijn en nog een keer samen het Hongaarse platteland ervaren met een huurauto. Maar ja, ik ga inmiddels met José. Hoe zal zij dat vinden? Ik besluit het van haar af te laten hangen.

Als zij het niet ziet zitten, dan ga ik niet naar Hongarije. Maar José heeft alle vertrouwen in ons en vindt het belangrijk dat we op deze manier onze maatjestijd kunnen afsluiten. Zoiets geks heb ik nog nooit meegemaakt. Ik ben stapelverliefd op haar als ik veertien dagen op reis ga naar het thuisland van Maan.

Toch hebben José Maan en ik het heel goed. Ik heb iedere dag een collect call met José via een ouderwetse telefooncel. Het zal haar een torenhoge rekening opleveren. Ook al heb ik uit nieuwsgierigheid verschillende malen proberen los te peuteren wat nou de exacte hoogte is van de uiteindelijke telefoonrekening, ze heeft het nooit verklapt.

Hoe prachtig onze Hongarijereis ook is, ik mis José enorm. Dat is ook pijnlijk voor Maan, maar we weten natuurlijk ook niet van tevoren waar we aan beginnen. Ik geniet van haar familie en slurp zoveel mogelijk Hongarije op. Als ik verder gegaan zou zijn met haar, dan had ik hier in Hongarije zeker een zomerhuis met een lap grond gekocht. Wat een prachtig land.

Inmiddels heb ik van alles en iedereen in Hongarije afscheid genomen. Toch ook wel heel verdrietig om te zien dat haar ouders mij graag als hun schoonzoon hadden gezien. Uiteindelijk zitten we in de trein die ons terugbrengt naar Nederland. José zal ons opwachten op Amsterdam Centraal. Wat gaat de tijd tergend langzaam.

Maan en ik praten nog na over hoe nu verder. Ik zou graag als vrienden verdergaan, maar zij is nog verliefd op mij. We spreken af dat ik het met José zal hebben over de situatie, en dat ik Maan zal informeren als ik meer weet. Na een lange slopende reis arriveren we op station Amsterdam Centraal.

Ik stap het perron op en zie daar José staan. Ik excuseer me tegenover Maan en ren naar haar toe. Wat is dit heerlijk, zo vertrouwd. Mijn ouders zijn er ook. Wat een feestje. We nemen allemaal afscheid van elkaar en José en ik gaan heel lang en intens van elkaar genieten. Uiteindelijk pakken we de draad van het gewone leven weer op, en ik ontmoet Maan nog een aantal keren.

Zij is nog steeds verliefd, dus uiteindelijk wil José toch dat ik het verdere contact verbreek. Zij heeft last van de verliefde Maan. Zij staat als het ware tussen ons in. Ik praat hier met Maan over. Zij begrijpt het helemaal en is zo blij met de tijd die we samen hebben gehad. Zij wil de gevoelens van José respecteren en zal mij loslaten. Onze reis van vijf jaar samenwonen is beëindigd!

De polder

In Heerhugowaard wonen in 2000 zo’n eenenvijftigduizend mensen. Eigenlijk kom ik er alleen om mijn zus, mijn neefje en mijn nichtje te bezoeken. Voor de rest ervaar ik geen klik en ik ben altijd weer opgelucht als ik met de trein Heerhugowaard uit rijd. Ik zou er echt nooit willen wonen. Te benauwend.

Hoe anders blijken dingen te kunnen lopen. Ik woon nog in Den Haag en werk in Delft en ik geniet van mijn nieuwe leven. José blijkt samen met haar twee kinderen in Heerhugowaard te wonen. Zo hilarisch!

In het begin reizen we samen heel wat heen en weer, nog even zonder de kinderen. Totdat ik het reizen eigenlijk wel zat ben en met haar in gesprek raak over samenwonen. Maar waar?

Alle ontwikkelingen gaan zo snel, we voelen zoveel liefde voor elkaar. Ik voel me zo compleet mezelf, zo samen met José. De keuze is niet zo moeilijk. We kiezen voor de kinderen, en die wonen in Heerhugowaard. Daar waar hun school is en hun vriendjes en vriendinnetjes wonen. Ik zet mijn huis te koop en al heel snel is het met een mooie winst verkocht.

José heeft na haar scheiding inmiddels een appartement weten te bemachtigen. We knappen het saampjes op en trekken in ons nieuwe onderkomen. Zo spannend allemaal. Wat voel ik me verliefd, ook al blijf ik last houden van mijn stemmingswisselingen.

En dan is daar de ontmoeting met m’n bonuskinderen. Zeven en negen jaar oud. Wat ben ik zenuwachtig. We zien elkaar en er is een warme klik voelbaar. Ineens ben ik bonusvader voor twee kinderen. Wie kan dat zo snel zeggen? En er is een kleintje van ons samen op komst. Ik voel zoveel magische ontroering.

En dan besluiten we ook nog eens om in juni 2001 te gaan trouwen. Alles komt bij elkaar. Ik vind het lastig om te omschrijven wat mijn liefde voor José betekent. Bestaan daar wel woorden voor? Maar dat aanwezige vertrouwen, die onvoorwaardelijke liefde, het geduld, de kwaliteit van luisteren en het mezelf mogen en kunnen zijn voelt hemels.

Vermoeidheid

Mijn hele ziel en zaligheid gaat in het schrijven van een blogartikel, met minder neem ik geen genoegen.

En dan ineens, vanuit een schijnbaar niets, komt het toch toto een schrijven.

Een voor mij zeer beladen onderwerp;

Vermoeidheid, wat een kwelling.

Niets aan de hand

zou je denken, een kwestie van gewoon beginnen dus

Maar daar laat zich een venijnigheid zien.

Hoe begin ik dan, wat zijn de eerste woorden?

Dat is voor mij dus wel degelijk een kwestie van beginnen met een eerste woord.

De diagnose bipolaire stoornis werd gesteld in oktober 2011.

Vanaf november 2011 heb ik dagboekfragmenten bijgehouden.

Ik neem je mee in mijn wereld van grote sprongen sky high, tot vallen hell deep en het vinden van een levens balans daar tussenin.

Als ik mijn verhaal zo teruglees krijg ik kippenvel en voel ontroering rondom mijn gevecht rechtop te blijven staan.

Een innerlijke noodzaak ervaren van sky high en hell deep, maar dan wel in balans.

Zoveel als mogelijk in ieder geval.

Het is dinsdag 29 november 2011

na het drinken van een kopje espresso, zit ik na in de voortuin.

Ondertussen knabbel ik aan heerlijke pepernoten, en drink ik tussendoor af en toe een slokje bronwater, als een heus ritueel.

Ik ervaar een intense moeheid, doordat er nu pas wat ruimte en rust in mijn lichaam en geest ontstaat.

Een ruimte waarbinnen alles wat is mag zijn.

Van overleven naar leven. Van wilskracht naar zielskracht, van willenkracht naar zielenkracht.

Momenteel is er dus

minuscule ruimte om te laten zijn wat is, incluis mijn vermoeidheid, een loom-sloom-droomgevoel, met een soort van zwaar smoel.

Oogleden die willen sluiten, al mijn wilskracht met lawaai willen muiten.

Een onlosmakelijke verbondenheid met alles en iedereen ervaren, en zowaar eindelijk na bijna vijftig jaar mag ik van mijzelf legaal staren.

Eindeloos, moeiteloos vertrouwen en in liefde loslaten, rust.

Een zwaarte van mijn oogleden, moegestreden.

Zodra ik dit schrijf verdwijnt mijn zwaarte.

Een zwaarte van lijf, een ruimte in geest.

Voor even sluit ik mijn ogen.

om mezelf te beloven alle powernaps op een dag, voelbaar toe te laten.

En te vertrouwen in dankbaarheid op mijn zielskracht.

Maar ja, een activiteit als opstaan is zo confronterend.

Oogleden die willen sluiten

dus dan maar gaan schrijven, zo kan ik bij mijn gevoel blijven.

En daar is die klote vermoeidheid, die allesoverheersende moker en besluit ik alles dat er nu is te laten gebeuren.

Overgave in plaats van nog zoveel willen, hap ik zomaar zittend op mijn fiets, nog even wat frisse lucht. Zonder verder na te denken blijk ik in actie!

Wil en ziel werken weer samen.

Maar dan wel in de 8e en zwaarste versnelling

zo kan ik alleen maar heel langzaam fietsen, het liefst tegen de wind in.

Zo vliegt de wereld door mijn slomige vermoeidheid, tenminste niet alsnog aan mij voorbij.

Ik voel mijn wereld als in slow-motion. Dat gevoel mag er wezen en laat me veel bewuster leven.

Doe mij maar een portie langzaam, langzamer, langzaamst.

Zo helend!

Wil je op de hoogte blijven?

Het grootste mannengeheim ooit, onthult!

Je bent een succesvolle man en beschikt over veel geld, een prachtige vrouw en kinderen die alles krijgen wat hun hartje begeert. Totdat je langzamerhand een beetje teveel praatjes krijgt. Je gedraagt je steeds arroganter en bent uiteindelijk jouw eigen probleem. Het ernstige van je situatie is dat je dat zelf allemaal niet doorhebt, je leeft als een kip zonder kop.

Het gaat in jouw leven allang niet meer zoals je wil. Je reageert je ongemakkelijke gevoelens af door jaloers en cynisch gedrag te uiten tegenover met name mannen. Je compenseert je frustraties door anderen in je omgeving het leven zuur te maken. Zelfs een aantal vrienden moeten het ontgelden.

Jouw korte lontje zorgt ervoor dat je je steeds meer als een control-freak ontwikkelt. Je kinderen worden steeds afstandelijker naar jou. Wat je niet ziet is dat ze steeds vaker bang zijn voor jouw onvoorspelbare gedrag. Jij mooi mens hebt niet eens door hoe bang jij voor jezelf bent als je ‘s morgens in de spiegel kijkt. Jouw vrouw pikt het niet langer en met pijn in haar hart besluit ze van je te gaan scheiden.

De bom barst bij jou als je tot overmaat van ramp ook last blijkt te hebben van extreme stemmingswisselingen. Je meld je ziek op het werk, daar waar je ziel en zaligheid in zit. Jouw levenswerk vertoond scheuren en dondert in elkaar. Je bedrijf gaat failliet en jij bent inmiddels een totaal uitgebluste man, burn-out en bipolair.

De onderhoudskosten voor je statige huis zijn onbetaalbaar geworden, waardoor je jullie huis gedwongen moet verkopen. Je blijft met een enorme restschuld achter. In je dakloze situatie zie je geen uitweg meer…

Eén vriend is je al die tijd trouw gebleven en heeft je gewezen op deze tekst en het lijkt wel of de tekst over jouw leven gaat.

Mijn naam is René Booms, interviewer/coach en schrijver. Ik geloof ook in mannenkracht door kwetsbaarheid.

Kwetsbaarheid is alleen voor échte mannen, échte krachtpatsers

Kwetsbaarheid opent voor jou namelijk alle deuren naar persoonlijk geluk en wijsheid en maakt alles wat je wenst en wil doen mogelijk!

Prestatiedruk en stress, niet alleen op het werk, maar ook privé, vormen een explosieve cocktail. Torenhoge verwachtingen van jezelf, en je omgeving maken een ideale versie van jezelf.

Alles is buitenkant, terwijl het juist ook als man gaat om je PERSOONLIJKE ONTWIKKELING. Ontwikkeling bereik je met vallen en opstaan, kwetsbaar opstellen dus! Zo ontdek je via je innerlijke reis wie en wat je bent. Het gaat duidelijk niet alleen om je reisbestemming, maar vooral ook om je bewustwording tijdens je proces.

Mannen gezocht!, die durven te gaan staan voor kracht van kwetsbaarheid. Ik zie heel veel vrouwen die naar voren durven komen en meer uitkomen voor hun gevoel. De mannen zijn daarin nog heel voorzichtig.

Dit is het gevolg van de evolutie tot nu toe en dat is ook niet erg. Mannen zijn aangeleerd sterk te moeten zijn en hun gevoelens niet te tonen. Dit komt voort uit de tijd van de oorlog en middeleeuwen, omdat mannen moesten vechten. Daarin konden emoties niet de overhand nemen, gezien op die basis een oorlog verloren kon worden.

Deze cultuur is door de eeuwen heen als waarheid aangenomen en heeft ervoor gezorgd dat de mannen een bepaalde rol op zich hebben moeten nemen. Ongeacht dat mannen anders zijn dan de vrouwen, wordt er vaak vergeten dat mannen net zoveel gevoel hebben als vrouwen.

Alleen weten mannen dit beter te verbergen. Het is voor een man dan moeilijk om naar voren te stappen en zijn ware gevoelens te erkennen, tonen en aan te geven. Want als een man dat doet, wordt hij als zwak gezien volgens de maatschappij. Maar dat is natuurlijk allang achterhaalt.

Een man kan nog steeds een sterke man zijn, maar ook zijn kwetsbaarheid laten zien. Ook een man mag meer zijn gevoelens tonen, zonder oordeel en zonder afwijzing. Iets waar deze maatschappij erg goed in is, is mensen afwijzen.

Afwijzing

Het is natuurlijk iets wat van nature gaat, maar mensen wijzen altijd iets af wat ze niet kennen of niet willen weten of voelen. Het wordt weg gelachen of weg gewuifd en er wordt verder niet over gesproken. Maar wat is daar nou leuk aan?

We weten allemaal hoe afwijzing voelt, en toch blijven we het doen bij een ander. We willen een man die een vrouw begrijpt, maar als een man zijn kwetsbaarheid laat zien is het weer niet goed. Als een man zijn muurtje afbreekt en zijn ego loslaat, wordt dat gezien als niet mannelijk genoeg. Maar waarom is dat? Kan een man niet kwetsbaar zijn in zijn mannelijkheid?

Is een man dan niet veel meer in lijn met zijn ware essentie, en kan dat dan niet veel mooiere verbindingen tot stand brengen? Veel mooiere, pure en eerlijke relaties, waarin echte verbinding tot stand kan worden gebracht.

Waarin een man volledig zichzelf kan zijn en deze verbinding die hij met zichzelf heeft aangemaakt, weer andere kan inspireren dat voor zichzelf te doen. Zijn licht te verspreiden, waardoor er geen muurtjes en ego meer bestaan. Waar de kinderen weer van kunnen leren, en zullen leren dat het oké is om hun kwetsbare ik te zijn.

Waarin er nieuwe rollen ontstaan en deze een kettingreactie zal veroorzaken van liefde en verbinding. En als een man terug gaat naar zijn werkelijke bron, zijn ware essentie, dan zal hij ongekende talenten kunnen ontwikkelen. Want vanuit de bron, kan je creëren. Vanuit de bron kan je zijn wie je werkelijk bent. Geen harnas meer, geen masker meer, geen ego meer, want die dient niet meer.

Vanuit de ware essentie kan de man zijn hart gaan volgen, en misschien wel een heel ander pad gaan opzoeken dan hij in werkelijkheid zou doen. Omdat het van hem verwacht werd, en omdat het ‘normaal’ was. Maar wie zegt dat een man niet door zijn gevoeligheid en zijn hart te volgen, tot hele mooie creaties kan komen?

Wie zegt dat een man door zijn kwetsbaarheid niet een hele mooie inspiratiebron kan zijn voor velen? Elk mens is geboren met het potentieel iets te creëren, al zijn we door de maatschappij in een keurslijf gezet. En wordt er van de man verwacht een bepaalde rol op zich te nemen.

Maar dat is natuurlijk allang achterhaald, gezien emancipatie allang in de wereld is geroepen. En gezien elk mens gelijk is en we allemaal uit dezelfde bron komen. En we allemaal ons hart kunnen volgen, ook al wordt dat niet van ons verwacht. Omdat het niet bij een man staat of hoort, of wat de maatschappij jou ook probeert aan te praten.

We hoeven allang niet meer de slaven van het systeem te zijn. Iedereen kan zich losbreken van de opgelegde regels en de aangeleerde cultuur.

Creëer je eigen regels en jouw eigen cultuur, en je zult openbreken en je zult de juiste mensen op jou pad aantrekken en inspireren. We hoeven allang niet meer te doen wat er van ons verwacht wordt, want dat is het hoofd die jou dat verteld. Laat alle verwachtingen naar jezelf en de maatschappij los en creëer jouw leven door je hart te volgen.

De tijd voor de kwetsbare man is nu gekomen, en daar mag je vooruit komen. Start deze revolutie en laat jezelf zien! Wees de voorloper en vertrouw erop dat dit het proces is van de nieuwe aarde. Laat je ware ik zien, want als jij tot jou recht komt zal je zo een mooie inspiratie worden voor jezelf en zoveel anderen. Nu is de tijd van creatie en voor je ware gevoelens uit te komen. Nu is de tijd om je kwetsbare ik te laten zien en je hart te volgen. Nu is de tijd!

met dank aan ‘Love D’ voor ‘Yoors’

En nou ACTIE!

Jouw persoonlijke avontuur in 3 magische stappen.

Deze 3 stappen samen vormen een waanzinnige gelukscocktail/boost.

Stap 1. = HERKENNEN = benoemen van je frustratie-moment

Stap 2. = ERKENNEN = verwoorden van dat wat je dan doet

Stap 3. = VERKENNEN = ontdekken van een alternatief

Je wordt bijvoorbeeld boos op de bestuurder voor je, omdat die dan weer langzaam dan weer snel rijdt. Je herkent die boosheid bij jezelf. Vervolgens erken je je boosheid door van een afstand naar jezelf te kijken en jezelf toespreekt. Je geeft woorden aan je emoties en wat er gebeurt en accepteert dat. Uiteindelijk verken je welke mogelijkheden je hebt. Deze 3 stappen kun je eindeloos herhalen.

Wil je op de hoogte blijven?

Hoezo kwetsbaar?

De moed om anderen te inspireren met jouw creativiteit. De moed om je open te stellen en daardoor diep contact te maken met anderen.

Jezelf kwetsbaar opstellen betekent dat je een stukje van jouw kern laat zien, van wie jij echt bent. Dat is mooi, maar brengt ook een risico met zich mee.

Want: wat als dat kwetsbare stukje van jou wordt afgekeurd? Dan liggen schaamte, verstoting en een gevoel van minderwaardigheid op de loer.

Maar tegelijkertijd is kwetsbaarheid ook de bron van plezier, creativiteit, saamhorigheid en liefde.

Want kwetsbaarheid brengt herkenning, geeft anderen de mogelijkheid zich ook open op te stellen en geeft jouw de mogelijkheid anderen te inspireren met jouw creativiteit en unieke kijk op de wereld.

Mijn ervaring is dat de voordelen van kwetsbaarheid veel belangrijker zijn dan de eventuele risico’s. Want als jij het risico niet neemt, dan leef je niet echt. Dan verstop je jezelf en beleef  je nooit het plezier dat komt van pure kwetsbaarheid.

Kwetsbaarheid is niet meer iets om te vermijden, maar juist iets om na te jagen. Kwetsbaarheid kan jouw leven verrijken en staat voor een krachtig NU.

Schaamte

Veel te lang heb jij geluisterd naar die innerlijke criticus die jou vertelde dat je jezelf moest schamen, nadat je jezelf kwetsbaar had opgesteld.

Die schaamte is namelijk de grootste blokkade als het gaat om verbindingen aangaan. Schaamte zorgt ervoor dat je dingen niet zegt, niet deelt en zelfs niet durft te voelen. Het zorgt ervoor dat je jezelf niet helemaal kunt blootgeven.

Wat is kwetsbaarheid?

Misschien denk jij ook wel dat je kwetsbaar bent, maar ben je dat juist helemaal niet. Zonder gene al jouw problemen op tafel gooien lijkt kwetsbaar, maar is vaak juist een afleiding van jouw kern.

Het is praten óver kwetsbaarheid, in plaats van echt kwetsbaar zijn.

Vertellen hoe verdrietig je was als het alweer over is, lijkt kwetsbaar tot op zekere hoogte, maar échte kwetsbaarheid is middenin dat verdriet naar een ander toegaan. En dat is niet eenvoudig.

Hard werken

Kwetsbaarheid is ook niet makkelijk. Het is simpel om bovenstaande boodschap te horen en aan te nemen, zónder het echt na te leven.

In theorie ben jij het volkomen met de boodschap eens, maar kwetsbaar zijn in de praktijk is vaak een stuk lastiger. Zeker als jij jezelf jarenlang hebt aangeleerd alles behalve kwetsbaar te zijn.

Kwetsbaarheid is hard werken.

Het is elke dag jezelf ‘motiveren’ om die toenadering te zoeken. Elke dag kiezen om niet alleen jouw mooie, maar ook je lelijke kanten te tonen. Elke dag te accepteren dat je imperfect bent en ook fouten mag maken.

Risico’s

Je kwetsbaar opstellen is ook: risico’s nemen. Het is ‘ik hou van je’ zeggen zonder dat je weet of er een antwoord terug komt.

Het is jouw excuses aanbieden, zonder te weten of de ander het zal accepteren. Het is eerlijk toegeven dat je een grote fout hebt gemaakt op je werk, ook al weet je niet hoe je baas zal reageren.

Kleine stappen

Jezelf kwetsbaar opstellen betekent onder meer dat je deelt wat jij denkt, voelt en wilt. Maar je hoeft echt niet meteen alles te delen. Deel gewoon wat je op het hart ligt, dat waar je woorden aan wilt geven of wat je wilt uiten in creatie. Neem kleine stappen.

Ik heb mijn strijd gestreden en ben geheel vastgelopen. Voorbij mijn ego, slimme gedrag en schaamte, ga ik voor herstel. Op wilskracht alleen red ik het niet meer. Ik heb liefdevolle en professionele hulp nodig en wel NU!

Uit mijn autobiografie; ‘Bipolair, mijn geheim over leven’;

Happen naar de dood, mijn jaarlijkse zomer-overprikkeling. Ik bevind me in water en zink als een baksteen naar beneden. Een besef van ongekend tekortkomen. Ik probeer weer naar boven te komen, maar ik heb te weinig zuurstof om weer met mijn hoofd boven het water uit te komen.

Dat is het dus. Voor mij geen frisse lucht meer. Een laatste poging, gepaard gaande met zeer drukke overlevingsreflexen, overslaand in paniek.

Ik red het niet, mijn adem stokt. HELP!HELP! Alsjeblieft. Ik kan de woorden alleen maar voelen; door de druk van het water op mijn mond kan ik ze niet uitschreeuwen. Niemand die me ziet. Het ergste is dat ik maar niet wakker word uit die kou en donkerte. Diep in het water. Ik huil, waarna het gevoel van de droom zich weer herhaalt.

Deze eeuwigheid duurt pas negentig seconden. Ik ben me te pletter geschrokken, maar voel opluchting; ik ben weer wakker geschoten. Uit het water bevrijd lig ik zwetend in mijn bed, naast mijn partner José. Met een gevoel van ‘weet-ik-veel’.

Een gevoel van toegeven. Ik wandel gestaag richting een hypomane fase, de opmaat naar een psychose. Met een psychose bedoel ik als de wereld om min heen zich vermengt met mijn eigen extreme ongezonde fantasieën.

Mijn grote voorbeeld met het naar buiten treden met mijn bipolaire stoornis, is Kay Redfield Jamison* en haar boek De onrustige geest. Zij heeft dit boek al in 1995 geschreven en spreekt erin nog over manisch-depressiviteit. Inmiddels al wat achterhaald, omdat je als mens niet alleen maar manisch of depressief bent.

Gelukkig bestaan er middenwegen. Tegenwoordig wordt er meer gesproken over lasten en leed die je kunt ondervinden met een bipolaire stoornis. de term ‘bipolair’ verwijst naar een bredere range van stemmingen.

Op zeker moment heb ik het met mijn zus over De onrustige geest’ en de schrijfster van het boek. Mijn zus glimlacht en zegt; ‘Dat boek heb ik hier. Het is super-interessant. Wil je het lezen?’ ‘Ja, heel graag’, antwoord ik haar. Hoe klein is de wereld?

Waarmee Kay mij met name heeft geraakt, is het gevecht met haarzelf. Verder heeft ze het over het grootste probleem bij de behandeling van een bipolaire stoornis. Dat is niet dat er geen doeltreffende geneesmiddelen** bestaan.

Die zijn er wel, maar patiënten weigeren ze vaak in te nemen. Nog erger is het als ze helemaal geen hulp zoeken. Vaak door gebrek aan informatie, slecht medisch advies, of omdat ze bang zijn nagewezen te worden.

Ook heerst er angst om nadelige persoonlijke of professionele gevolgen te ondervinden. Ook veroorzaakt de stoornis soms verschrikkelijk gedrag. De bipolaire stoornis vernietigt de basis voor logisch denken en tast heel vaak de wens of wil om te leven aan. Zo niet, dan kan ze je het unieke gevoel geven dat je alles aankunt en overal van geniet. Twee uitersten!

Reden voor mij om mijn innerlijke noodzaak te volgen om ook met mijn levensverhaal naar buiten te komen. Hoop en herkenning in wat anderen schrijven en vertellen, werkt bij mij ook helend. Vandaar mijn autobiografie Bipolair, mijn geheim over leven. Speciaal voor jou!

*Kay Redfield Jamison is professor aan de John’s Hopkins Universiteit in Baltimore, Verenigde Staten.

**Ik spreek uit ervaring liever over ondersteunende middelen in plaats van geneesmiddelen. Medicatie geneest mijn bipolaire stoornis niet, ze ondersteunt.

Testimonial

Mijn naam is Carry L. en ik heb bij René afgeleerd om te vragen; ‘Hoe gaat het met je? Die vraag is niet specifiek genoeg. Tijdens ons eerste gesprek blijkt dat we een interesse in mensen delen, beiden functioneel spiritueel zijn en vooral graag associëren. Wij zijn in staat om vijf kwartier in een uur te praten.

Echter, terwijl ik na het gesprek weer landde en doorging met mijn werk, bleken onze gesprekken voor René nog lange tijd door te werken. Pas dan waren alle prikkels verwerkt.

Tijdens de vervolggesprekken spraken we dus af om op niet meer dan één onderwerp per gesprek te associëren.

We zijn dus nog lang niet uitgepraat.

Met veel bewondering heb ik getuige mogen zijn van het proces waarin René, met de mensen om hem heen, een levenswijze heeft gevonden en toegepast waarin hij optimaal functioneert, of misschien anders gezegd; gedijt.

Mij bewust van mijn gedeeltelijke onwetendheid neem ik aan dat er bij sommige mensen door het lezen van dit boek veel begrip en herkenning zal ontstaan en dat het voor sommigen ook pijnlijk zal zijn om te lezen waar hun geliefde doorheen moet gaan en gaat.

Dit sluit meteen aan op de wens waarmee ik wil afsluiten; ik wens de lezer veel begrip, zowel in ontvangen als in geven.

life & business-coach Carry Leegwater

Wil je op de hoogte blijven?

Mood swings

Ik ga met dit artikel niet op de stoel zitten van een arts of therapeut. Dit artikel is tot stand gekomen met dank aan Ruud Meulenberg. Zijn expertise vormt voor mij een bron van informatie en inspiratie.

Slaat jouw humeur van het ene op het andere moment totaal om? Heb jij last van intense positieve en negatieve emoties die vrij snel achter elkaar optreden?

Dan kun je last van stemmingswisselingen hebben; mood swings, die jou enorm van je stuk kunnen brengen. Je kunt zomaar spontaan in huilen uitbarsten of een woede-uitbarsting krijgen om niets.

Stemmingswisselingen zijn echter ook een van de symptomen van een (naderende) burn-out.

In Nederland ondervind zestig procent van de werknemers regelmatig of zeer vaak werkgerelateerde stress (Volksgezondheid en Zorg).

Heb jij stressklachten? Dan heb je ongetwijfeld al kennis gemaakt met schommelende stemmingen.

Het verschil tussen stemmingswisselingen en normale emoties

Normale, gezonde positieve én negatieve emoties duren gemiddeld slechts 90 seconden. Na 1,5 minuut zakt deze emotie dus weer af.

Blijft deze emotie langer aanhouden, dan wordt deze ‘ongezond’ genoemd. Worden ze daarnaast heftiger dan jij van jezelf gewend bent en komen ze vaak voor, dan spreken we van een stemmingswisseling. 

Emotionele instabiliteit is één van de alarmsignalen van een burn-out. Een burn-out raakt vaak mensen die juist stabiel overkomen en als een rots in de branding lijken te functioneren. Herkenbaar?

Vaak word je door je eigen sterk positieve of negatieve stemming overspoelt en herken jij jezelf even niet meer. Dat geldt ook voor jouw omgeving: het kan heel verwarrend en vervelend zijn voor de mensen om jou heen om jou bijvoorbeeld ineens te zien ontploffen.  

Ja, de mannen krijgen ook te maken met de hormonale overgang. Deze wordt veroorzaakt door de daling van de testosteron productie. 

De symptomen komen redelijk overeen met die van vrouwen: opvliegers en zweetaanvallen, een lager libido, depressieve klachten, lusteloosheid, vermoeidheid en … stemmingswisselingen. Omdat de klachten zich wat subtieler voordoen, vallen ze minder op.

De hormonenverandering van mannen begint vanaf 40 jaar. Ben je jonger of heb je andere symptomen die niet passen bij een penopauze, dan is er hoogstwaarschijnlijk sprake van stress.

Stress is een sluipmoordenaar. Ben je niet in staat je stresslevel te verlagen, dan loop je kans op een burn-out.

  Op de een of andere manier denkt men dat vrouwen vaker te kampen hebben met mood swings. Dat komt hoofdzakelijk omdat de overgang, de pil of een zwangerschap al snel de schuld hiervan krijgen.

Het hormonenstelsel van vrouwen zit inderdaad ingewikkeld in elkaar. Door de cyclus bijvoorbeeld kunnen hormonen uit balans raken.  

Tijdens de overgang daalt zowel de productie van oestrogeen als progesteron, waardoor er naast stemmingswisselingen ook klachten als gewichtstoename, opvliegers, vermoeidheid en onder andere verlies van libido ontstaan.

Heb jij geen andere burn-out of stress gerelateerde klachten? Dan kan je hormoonhuishouding een reële oorzaak zijn.  

Mensen met een depressie, zie ook ervaren vooral dieptepunten en geen of nauwelijks hoogtepunten. Zij voelen zich vooral hopeloos, rusteloos en leeg.

Ze voelen zich minder waard dan een ander, hebben een sombere blik op de toekomst en houden zich onder andere bezig met de dood.

De moodswings bij mensen die depressief zijn, slaan dan ook vaak uit naar de negatieve emoties. Meestal voelen ze zich ’s morgens het slechtst en wordt hun stemming in de loop van de dag wat beter.

Herken jij jezelf in deze korte omschrijving? Dan is het ongevraagde advies om jouw huisarts te bezoeken. Hij of zij kan samen met jou kijken naar de oorzaak van jouw depressie en een behandeltraject met jou afspreken.  

Een hsp’er is een hooggevoelig of hoogsensitief persoon. Hsp is geen aandoening, maar een natuurlijke eigenschap: het karakter waar je mee wordt geboren. Een hsp’er heeft een reeks aan kenmerken die hem of haar typeert. 

Omdat hsp’ers erg gevoelig zijn voor prikkels, kunnen ze negatieve stemmingen van mensen of situaties onbewust overnemen. Hierdoor ervaren ze sneller stemmingswisselingen. Volgens dr. Elaine Aron heeft 1 op de 5 mensen de kenmerken van hsp.

Angst is een basis-emotie: we komen allemaal op de wereld met een gezond portie angst. Deze emotie zorgt ervoor dat we in gevaarlijke of dreigende situaties automatisch overgaan op ons overlevingsinstinct.

Angst wordt een gevaar als we er regelmatig mee te maken krijgen en we alle energie nodig hebben om ertegen te vechten. 

Maar liefst 1 op de 5 Nederlanders heeft daarmee te maken. Zij schieten in de stress van een scala aan zaken die hun angst aanjagen.

Dat heeft natuurlijk grote invloed op de stemming. Langdurige en frequente angstaanvallen kunnen gepaard gaan met paniekaanvallen, die mensen letterlijk laten verstarren. Zelfs de natuurlijke vecht- of vluchtreactie blijft dan

Een trauma ontstaat door een schokkende gebeurtenis. Dit kan zowel op emotioneel, lichamelijk als sociaal vlak zijn. Zo kan jij door een vreselijk verkeersongeluk, een brand of het overlijden van een dierbare, getraumatiseerd raken. 

Hetzelfde geldt voor verwaarlozing, menselijk leed of geweld. Een trauma veroorzaakt blijvend letsel. Je krijgt bijvoorbeeld moeite met de omgang met anderen, je verliest de controle over je gedrag en je bent overmatig gevoelig en kwetsbaar.

Wanneer je direct of indirect geconfronteerd of herinnerd wordt met jouw trauma, is het haast vanzelfsprekend dat jouw stemming zal veranderen. 

Deze stemmingswisselingen kunnen verschillend zijn: je kan je somber gaan voelen en je terugtrekken, maar ook juist heel druk en hyper worden. 

Het gebeurd vaak dat mensen met stress en burn-out klachten ook slaapproblemen hebben. Dit heeft vaak te maken met onrust in jouw hoofd. 

De stresshormonen zorgen er namelijk voor dat jij extra adrenaline aanmaakt omdat jij je zorgen maakt of je vannacht eindelijk eens goed kan slapen, of je zorgen maakt om de dag van morgen. 

Hierdoor krijg je een verstoorde slaapcyclus en sta je de volgende dag nog vermoeider weer op.

Natuurlijk is dat niet bevorderlijk voor jouw humeur. Bovendien worden de ups en downs van jouw stemming steeds heftiger.

Je kan natuurlijk naar slaapmedicatie grijpen, maar hiermee bestrijd je slechts één symptoom. Er is namelijk maar een effectieve remedie tegen slaapproblemen veroorzaakt door stress. 

De bron van je problemen aanpakken!

Vind je het lastig de oorzaak van je stress naar boven te krijgen, zoek dan hulp. Helaas is stress inmiddels uitgegroeid tot volksziekte nummer 1, waardoor vele mensen dezelfde klachten hebben als jij. Een schrale troost.

We spraken al eerder over ongezonde stress; de momenten dat jouw lichaam en geest extreem onder druk staan en je continu op de stand vechten of vluchten staat. 

Gezonde stress is stress die onschadelijk is en je helpt goed te handelen in een noodsituatie.

Het is een kwestie van de juiste balans tussen overbelasting en onderbelasting. Als mens kom je het beste tot je recht als je tussen de 40% en de 70% van je kunnen handelt. 

Bij positieve stress voel je je gelukkig, kan je moeiteloos hoog presteren, werk je efficiënt en heb je plezier in het leven.

Slachtoffer ten top!

Als ik iets ga doen wat ik nog niet eerder heb gedaan, dan kan de paniek snel toeslaan en ligt opgeven op de loer. Mijn gedachten nemen het over en vertellen mij dat ik het toch niet kan en ik besluit het niet te doen.

Vervolgens heb ik een rotgevoel, omdat ik niet heb gedaan wat ik zo graag wilde doen.

Zodra ik aan mezelf ga twijfelen, dan stel ik mezelf de vraag:

Waar komt deze weerstand vandaan? Waar ben ik bang voor? Om te falen? Of wat anderen van mij denken?

Als ik vervolgens weet wat er achter mijn twijfel ligt, kan ik  mijzelf op mijn twijfel voorbereiden. Ik kan mezelf geruststellen en weet dat de gedachten iedere keer opkomen en ik ze niet serieus hoeft te nemen. Ik ben namelijk niet mijn gedachten!

Omring jezelf met mensen die achter je staan

Als ik het eng vind om mezelf kwetsbaar op te stellen naar vreemden, dan begin ik bij mijn huidige vrienden en familie. Bij de mensen van wie ik weet dat ze achter me staan en onvoorwaardelijk van mij houden.

Ik deel een droom die ik niet achterna durf te gaan of een idee dat ik maar niet los kan laten. Mijn gedachten deel ik eerst in een vertrouwde omgeving en geeft mij de moed om ook bij vreemden steeds meer van mezelf te laten zien.

Afwijzing

Als ik meer van mezelf laat zien, word ik ook vaker afgewezen. Mensen zijn het niet eens met mijn verhaal of vinden mijn creatie niet mooi. Ik verstop mezelf dan het liefst onder het tapijt, maar realiseer me dat mensen het helemaal niet eens met mij hoeven te zijn.

Ik hoef niet door iedereen leuk gevonden te worden, en ik hoef niet iedereen te inspireren. Ik geef mezelf de kans om het ongemakkelijke gevoel van afwijzing te doorvoelen en er mee te zijn, zonder dat ik mezelf erdoor uit het veld laat slaan.

Op die manier ga ik steeds beter met deze momenten om, en durf ik mezelf ook steeds kwetsbaarder op te stellen.

Oefening baart kunst. Hoe vaker ik mezelf kwetsbaar opstel, hoe makkelijker het wordt. Wetenschappers zoals Brené Brown hebben middels onderzoek aan weten te tonen dat kwetsbaarheid het leven meer betekenis geeft en dat kwetsbaarheid je ook nog eens tot een gelukkiger mens maakt.

Tips om je kwetsbaar op te stellen.

Durf jij de uitdaging om aan jezelf te gaan werken, aan?

► Geen oordeel

Accepteer jezelf helemaal zoals je bent. Spreek in vriendelijke, positieve woorden over én tegen jezelf

► Laat alle emoties toe

Wie schaamte, angst of boosheid onderdrukt, zal ook moeite hebben met andere emoties, zoals liefde en vreugde

► Falen mag

Er is nog nooit iemand geweest die helemaal geen fouten maakte. Imperfectie is mooi en dat besef kan levensveranderend zijn

Op zeker moment besef ik dat ik al te lang een PERFECTIONIST ben en al mijn energie daaraan verspil. Ik neem het besluit om mijn levens-controle lost te laten. Mijn faalangst verdwijnt als sneeuw voor de zon! Wat een verbetering van levenskwaliteit. Ik ga van overleven naar leven.

Heb lef. Durf jezelf open te stellen voor anderen, durf lief te hebben en durf risico’s te nemen. Oók (of juist) als je geen zekerheden hebt. Als je het lastig vindt om uit je comfortzone te komen, maak je zone dan breder.

Ik ben nog geen tien jaar oud als ik ruzie krijg met mijn buurtvriendje. Huilend kom ik thuis. Mijn moeder vraagt wat er aan de hand is. Ik vertel haar dat Paul mij een klap in m’n gezicht heeft gegeven. ‘En dat terwijl ik helemaal niets heb gedaan.’ Ja hoor, geloof jij het?

Een vriendje dat mij uit het niets een klap in mijn gezicht geeft? Ik zelf geloof er heilig in. Sterker nog, ik voel me slachtoffer van onze vriendschap, maar ik kan dat in die tijd nog niet zo voelen en omschrijven.

Tegenwoordig zijn we al heel wat jaartjes verder en begrijp ik donders goed dat ik in elke nare situatie een KEUZE heb. Ik kan eigen verantwoordelijkheid nemen voor de betreffende situatie.

Of ik kies voor de slachtofferrol. Kiezen voor het slachtofferschap lijkt in eerste instantie veel gemakkelijker. Zeker als het kiezen eigenlijk geen kiezen is. In een nare situatie ben ik me niet bewust van het feit dat ik ter plekke een keuze kan maken.

Zo heb ik aandacht en zo zijn mensen mijn zielige gedoe zat. Wil ik negatieve aandacht? Ik los er niets mee op. Slachtofferschap heeft een  verslavende werking op mij.

Ik merk in de loop van de tijd dat ik mezelf met mijn status van slachtoffer steeds verder uithol. Doordat ik me eerst niet bewust was van mijn keuzemogelijkheid, ben ik nooit echt met mijzelf aan de slag gegaan. Een gemiste kans, maar ja, wie wijst mij op het bestaan van een keuzemogelijkheid?

Dan moet ik de mazzel hebben dat degene die mij daarmee durft te confronteren op mijn pad komt. Mij is dat overkomen, dankzij de ontmoeting met een zielsverwant.

Onze vriendschap duurt al vanaf 1995 voort. Dat voelt als lucky me. En zo nu en dan confronteer ik weer anderen met het bestaan van hun keuzemogelijkheid.

Met dat kiezen heb ik behoorlijk wat geëxperimenteerd. Wat levert het meeste op?

Eigen verantwoordelijkheid nemen of slachtofferen? Eigen verantwoordelijkheid nemen betekent voor mij dat ik zelf verantwoordelijk ben voor wat ik denk, doe of zeg.

Wat er ook op mijn pad komt, ik wijs niet meer met mijn vinger naar een ander. Ik houd op met het bedenken van excuses. Ik ben niet te oud, te jong, te laat of te druk.

Lijden hoort ook bij mijn leven. Ik kan mijn omstandigheden niet controleren maar wel altijd kiezen hoe ik wil reageren. Dat betekent eigen verantwoordelijkheid nemen voor mij. Wat een bevrijding.

Eindelijk ruimte voor zelfonderzoek en observatie door diep, soms heel diep te durven graven in mijn ziel. Mijn ziel als spiegel voor mijn handelingen inzetten. Ga er maar aan staan.

Met diep in mijn ziel graven bedoel ik dat ik bereid ben bij mezelf naar binnen te kijken, naar wat mijn rol is in de betreffende situatie.

Dat naar mezelf kijken ervaar ik regelmatig als bijzonder confronterend. Als ik bijvoorbeeld iets lulligs tegen een ander heb gezegd terwijl ik eigenlijk mezelf gedragen heb als een hork, dan is het voor mij een ware kick als ik mijn gedrag doorheb.

Het allermooiste is dat ik in dergelijke situaties dan ook steeds gemakkelijker mijn oprechte excuses durf aan te bieden.

Ik ben er echt door gegroeid. De reactie bij de ander als ik mijn excuses heb aangeboden, is over het algemeen ontroerend en ontwapenend.

Vooral bij mijn partner. We kunnen dan weer meer ontspannen. Natuurlijk zijn er veel zaken die ik niet echt in de hand heb, zoals de aandelenkoers, een vervelende opmerking, of het weer. Maar zelfs in relatie tot deze zaken heb ik nog de keuze hoe ik wil reageren.

Het nemen van eigen verantwoordelijkheid betekent voor mij dat ik zelf eigenaar ben van mijn reacties en niemand anders.

Als ik mijn verantwoordelijkheid niet oppak, offer ik eigenlijk mijn eigen kracht op. Ik kan er natuurlijk voor kiezen om mijn verantwoordelijkheid niet op te pakken, maar dit betekent ook dat ik de consequenties moet aanvaarden van mijn ‘wegloopgedrag’.

Lees verder in mijn autobiografie ‘Bipolair, mijn geheim over leven’

Wat is eenzaamheid?

Alles wat ik in dit artikel met je deel, is gebaseerd op mijn persoonlijke ervaringen.

Voor mij betekent éénzaamheid, je niet verbonden voelen. Ik ervaar een gemis aan een hechte, emotionele band met anderen en mezelf. Of ik heb minder contact met andere mensen dan ik zou willen. Eenzaamheid gaat bij mij gepaard met kenmerken als negatieve gevoelens van leegte, verdriet, angst en zinloosheid en met lichamelijke of psychische klachten.

Eenzaamheid bewust voelen door het gemis van een hechte emotionele band met een ander, betekent voor mij één van de manieren/gereedschappen om mezelf mentaal te ervaren en weer tijd te nemen om mijzelf persoonlijk te ontwikkelen.

Je zou kunnen zeggen dat eenzaamheid vergeleken kan worden met een spiegel. Een spiegel waar ik niet kijk naar mijn spiegeling, maar naar mijn ziel. Wat bij mij vaak als eerste gebeurt als ik in eenzaamheid naar mijn spiegeling kijk? Ik moet huilen.

Ik kijk naar mijn tranen en zie mijn binnenste tevoorschijn komen. Dat is voor mij ook het moment om mijn gezicht weer af te wenden, omdat de herkenning van wat ik doe en hoe ik mijn leven leef vanuit kwetsbaarheid, weer voelbaar is.

Toch kan dit kort beschreven proces nog heel wat tijd in beslag nemen. Niet alleen dat ik me bewust word dat ik eenzaam ben, maar ook dat ik aan mijn levenswerk nog heel wat te sleutelen heb. Dat proces gaat gepaard met periodes van onzekerheid en aan lummelen.

Ik kan mezelf pas persoonlijk ontwikkelen als ik mijn eenzaamheid durf te delen met een ander die mij dierbaar is. Eenzaamheid onder ogen komen werkt bij mij zo krachtig. Dan pas ervaar ik kracht door kwetsbaarheid en is eenzaamheid bijvoorbeeld een wonderbaarlijk mooi gereedschap om verder aan mijn missie te mogen werken.

Mijn missie met Jouw Interview is om alle mannen en vrouwen in Nederland hun ongekende kwaliteiten en mogelijkheden via interviewen te laten herontdekken!

Persoonlijke ervaring

Eenzaamheid is een persoonlijke ervaring. De een heeft meer betekenisvolle relaties of een groter sociaal netwerk nodig dan de ander.

Anderen kunnen moeilijk van buitenaf zien of je je eenzaam voelt. Zij zien lang niet altijd dat je ontevreden bent over je contact met je partner, vrienden, familie of andere mensen. Dat je het moeilijk vindt om relaties te verbeteren. Of zelfs de moed hebt opgegeven. Dit maakt eenzaamheid zo moeilijk in te schatten. Het is iets wat je alleen zelf kunt voelen.

Niet hetzelfde als alleen zijn

Eenzaamheid is niet hetzelfde als alleen zijn – het kan wel samenvallen. Wanneer iemand geen of nauwelijks sociale contacten heeft, spreken we van sociaal isolement.

Sociaal fundament

Sociale relaties met andere mensen zoals familieleden, vrienden en kennissen zijn belangrijke ‘hulpbronnen’ in het dagelijks leven. Ze vormen het ‘sociale fundament’ van elk mens en dragen bij aan het gevoel van een zinvol leven.

Taboe

Er rust nog steeds een taboe op eenzaamheid. Alsof het een schande is dat het jou overkomt. Terwijl het iedereen kan overkomen. Daar hoef je je niet voor te schamen. Maar eenzaamheid kan problematisch worden. Dan is het belangrijk er iets aan te doen.

Eenzaamheid is van alle leeftijden

Meer dan een miljoen Nederlanders voelt zich sterk eenzaam. Eenzaamheid is van alle leeftijden en komt voor onder alle lagen van de bevolking. Al loopt de één meer risico op eenzaamheid dan de ander, iedereen kan op enig moment in zijn leven met eenzaamheid geconfronteerd worden.

Gevolgen eenzaamheid

De invloed van eenzaamheid is groot. Zeker als het langdurig aanhoudt, kan eenzaamheid leiden tot gezondheidsrisico’s, minder meedoen in de samenleving en een gevoel dat welzijn of geluk tekortschiet.

Zelf mee aan de slag gaan

Het is belangrijk om er zelf mee aan de slag te gaan. Hulp van de omgeving kan helpen, maar uiteindelijk kun je zelf ook de eenzaamheid doorbreken.

De moed van imperfectie

Alles wat ik in dit artikel met je deel, is gebaseerd op mijn persoonlijke ervaringen.

Bij krachtige kwetsbaarheid draait het om de moed om jezelf te laten zien, dingen uit te proberen en het risico nemen te falen. Het is inzien dat perfectie niet bestaat en dat winnen en verliezen beide bij het leven horen. Altijd veilig voor zekerheid en stelligheid kiezen, zou voor mij een gevoel van saaiheid opleveren.

Als je je kwetsbaar durft op te stellen én accepteert dat je niet perfect kunt zijn, zal de kwaliteit van je leven, relatie en werk significant verbeteren. Dat zegt de Amerikaanse psycholoog, schrijver en spreker Brené Brown. Ze deed onderzoek naar emoties en kwam daardoor zelf op het goede spoor.

De moed van imperfectie begon met jouw vraag: wat hebben mensen die een ‘bezield leven’ leiden met elkaar gemeen? Wat heeft die vraag bij jouzelf aangezwengeld?


“Voordat ik in 2006 aan dat boek begon, had ik jarenlang emoties als schaamte, kwetsbaarheid en angst bestudeerd. Duizenden mensen geïnterviewd. Veel mensen vertelden dat ze het gevoel hadden dat ze niet goed genoeg waren. Ontoereikend. Maar het omgekeerde kwam ook voor: mensen die, in een wereld waarin we steeds meer moeten presteren, juist wel het gevoel hadden dat ze goed genoeg waren.

Die mensen leidden voor mijn gevoel een bezield, geïnspireerd leven. Ze doen wat ze willen, zijn succesvol, creatief, zitten goed in hun vel en hebben gezonde relaties met de mensen om hen heen. Ik ben opnieuw in mijn onderzoek gedoken: wat hebben die mensen gemeen?”

En?

“Ze gebruikten allemaal woorden als eigenwaarde, vertrouwen, liefde, verbondenheid, authenticiteit, rusten, intuïtie en creativiteit. Daartegenover staan mensen die zich geremd voelen, niet zichzelf zijn, proberen aan verwachtingen te voldoen en onzeker zijn; die gebruikten woorden als perfectionisme, onzekerheid, behoefte aan zekerheid, aanpassen, presteren, verwachtingen.”

In je TED-toespraak onthulde je dat je tijdens het onderzoek voor dit boek instortte.

“Ik noem het zelf liever een spiritueel ontwaken. Het was nogal een schok voor me dat ik precies volgens de shit list bleek te leven. Perfectionisme, oordelen, te hard werken, niet mijn creativiteit de vrije loop laten, proberen te voldoen aan verwachtingen van anderen… Ik deed het allemaal.’

Je was een succesvol schrijfster en wetenschapper. Dacht je dat je wel ‘bezield’ leefde?


“Ik wist het niet precies. Het proces begon niet met onvrede bij mezelf, maar puur uit nieuwsgierigheid naar de mensen op wie ik gevoelsmatig jaloers was. Wat hadden zij dat ik niet had? Ik voelde intuïtief wel dat ik ernaast zat, maar had geen idee hoe ver.

Pas toen realiseerde ik me dat ik het tegenovergestelde leven leidde. Ik schrok me dood. In die periode, 2006 en 2007, verstopte ik me achter een harnas. Ik was bezig te bewijzen dat ik slim en goed genoeg was. Het was niet bevredigend. Het zorgde voor onzekerheid, want aan een perfect plaatje kun je nooit voldoen. En toen sloeg die burn-out toe.’

Je gaf mensen munitie om je te veroordelen?

“Precies. Ik gaf mijn zwakte prijs. En dan ben je bang dat mensen daarop schieten.”

Wat is er veranderd?

“Ik heb ervaren welke vrijheid het me geeft: ik hoef niet meer te doen alsof. Me niet meer te gedragen naar wat anderen van me verwachten. Dit is wie ik ben. Take it or leave it.’

Wat zijn de voordelen?

“Nu ik kwetsbaar durf te zijn, heb ik een intiemere relatie met vrienden, mijn kinderen en familie. Deze instelling is van grote invloed geweest op mijn werk: ik ben productiever, creatiever. Omdat ik minder bang ben. Ik ben nu bezig met de pure boodschap, ik laat mijn intuïtie spreken. De rem is weg.”

In De moed van imperfectie las ik: de sleutel tot een beter leven is je imperfectie accepteren. Waar begin ik?


“Als ex-perfectionist heb ik geleerd dat perfectionisme gaat over schaamte en angst. Je beschermt jezelf, laat zien hoe goed je bent. Maar dat slaat vaak door: goed is niet goed genoeg, nee, het moet perfect zijn, want dan kan niemand je bekritiseren…

De wereld ziet veel liever de échte persoon. Om die te kunnen laten zien, moet je accepteren dat je – zoals iedereen – imperfect bent. Het is een proces: van de vraag ‘wat denken andere mensen van mij?’ naar een ander uitgangspunt, namelijk: ‘ik ben goed genoeg’.”

Hoe heb je dat zelf aangepakt?

“Ik begon met mezelf de vraag te stellen: waar ben ik bang voor? Waar bescherm ik mezelf tegen? Perfectionisme is een schild. Een grote last. Je zeult het mee. Het remde mijn creativiteit. Ik dacht: als ik dat schild nou eens afwerp… Houden mensen niet meer van me? Verlies ik mijn werk? Nee.”

Kan deze opstelling – wanneer je die in je professionele leven toepast – als zwakte worden opgevat? Misschien loop je een promotie mis.


“Over de hele wereld zoeken mensen naar innovatie, creativiteit en leiderschap. Ik geloof dat kwetsbaarheid de geboorteplaats is van die eigenschappen. Je kunt dat alleen bereiken als je ophoudt te proberen perfect te zijn. Een goede baas kiest voor de authentieke persoon, daarvan ben ik overtuigd.”

Welke imperfectie vond je zelf moeilijk te accepteren?


“Om hulp vragen. Dat haat ik. Toen ik uit elkaar viel, moest ik toegeven dat ik niet alles zelf kan… Bah. De kinderen van school halen, op tijd naar een meeting, die meeting voorbereiden, mijn werk op tijd inleveren… Het werd te veel. Ik begon met hulp vragen aan mijn man.

Daarna aan mijn zussen en vrienden. Ze bleken dat prettig te vinden: de vrouw die alles onder controle had, bleek ook maar een mens. Nu heb ik een echtere relatie met al die mensen. Geen maskers meer.”

Je schrijft: ‘Voor deze verandering was ik een aardiger mens’. Hoe werkt dat?


“Als je me eerder had gevraagd vierduizend koekjes te bakken voor een evenement op de school van de kinderen, had ik gezegd: ‘Tuurlijk!’ En dan stond ik jou te vervloeken en scheldend die koekjes te bakken.

Nu zeg ik: ‘Dude, sorry, geen tijd.’ Hetzelfde geldt ook voor werk-dingen zoals tv-interviews en columns. ‘Nee’ zeggen komt minder aardig over, maar het is oprecht. Mensen waarderen die eerlijkheid. Relaties worden echter.”

Hoe verbetert het accepteren van mijn imperfectie mijn leven?


“Vrijheid. Het geeft je de vrijheid het schild af te leggen en die energie beter te gebruiken. Perfectionisme doodt creativiteit. Hoeveel mensen hebben niet geweldige ideeën en plannen die ze niet uitvoeren, omdat het niet perfect lukt?

Eeuwig zonde. Maar let op: het is een constant gevecht. Ik voel me nog geregeld angstig en onzeker, en dan komen al die oude reflexen weer terug.”

En als het me niet lukt? Wat gebeurt er dan?


“Dan leid je een leven dat op angst is gebaseerd. De angst om echt gezien te worden.”

Je kwetsbaar opstellen is mede zo eng omdat je de reactie van anderen niet in de hand hebt.


“Cruciaal is dat je je imperfectie toont aan de mensen die het recht verdiend hebben om dat te zien. Als ik een baas of familielid heb die een totale jerk is, geef ik mezelf tegenover hem niet bloot. Je kiest, je selecteert.

Kwetsbaarheid moet grenzen hebben. Deel het met mensen die je vertrouwt. Overigens, ik ken een Nederlandse therapeut die zegt: ‘Je moet in Nederland niet je hoofd boven het maaiveld uitsteken.’ Ken je dat?”

Dan hakken ze je hoofd eraf.

Een halve minuut lang komt Brené Brown niet meer bij van het lachen. Dan: “En dan zeggen ze dat wij Texanen hard zijn… Maar serieus: je moet soms ook moedig zijn. Een risico nemen en wél opstaan, maar bij de mensen die je vertrouwt. Niet meteen grenzeloos. Dat is te roekeloos.

Een groot risico voor mensen van middelbare leeftijd is dat je geen nieuwe dingen durft te proberen.

Welke imperfectie speelt jou nog parten?


“Ik denk nog steeds dat ik alles gedaan kan krijgen wat iedereen van me wil. Ik neem aan omdat ik mensen niet teleur wil stellen.’

Schaamte?

“Ik ben gewapend, maar ik heb er soms nog wel last van. Als ik voor mijn carrière kies, schaam ik me dat ik te weinig aandacht voor mijn gezin heb. En andersom. Ik heb kortgeleden besloten meer tijd aan mijn gezin te besteden.

Mijn dochter gaat naar high school, ik wil er voor haar zijn. Maar dat brengt me in conflict: wie ben ik om die prachtige carrièrekansen af te slaan?”

Het gevoel dat je niet goed genoeg bent?

“Dat heb ik nog weinig. Het speelt op als ik iets probeer wat ik niet ken of nooit eerder gedaan heb. Want: dan maak je beginnersfouten. En dat is ongemakkelijk. Dat kunnen simpele dingen zijn.

Fotograferen met een nieuwe lens. Een reis naar een onbekende stad… Van alles. Een groot risico voor mensen van middelbare leeftijd is dat je geen nieuwe dingen durft te proberen.

Je wilt wel dingen ontdekken, maar doet het niet. Bang voor klunzigheid. Daarom, met nadruk: laat het maar gewoon toe, accepteer dat je nieuw en onzeker bent. Het is het waard.”

Moet je dat gevoel dan onderdrukken?

“Er dwars doorheen duwen. Do it anyway. De mensen die van je houden, zullen dat niet veranderen. Van mensen die je erom veroordelen, moet je je niets aantrekken.”

Komt er ooit een dag waarop iedereen simpelweg tevreden met zichzelf is?

“Nee. Daarvoor is er veel te veel angst en onzekerheid. Maar twee keer zoveel als vandaag? Zeker. Hopelijk heb ik daar dan een kleine bijdrage aan geleverd.”

Bron; Brené Brown is een onderzoeks-hoogleraar maatschappelijk werk aan de University of Houston in de Amerikaanse staat Texas. Ze is daarnaast auteur van verschillende boeken en blogger

Control freak 2

Alles wat ik in dit artikel met je deel, is gebaseerd op mijn persoonlijke ervaringen.

Wanneer ben ik een controlfreak?

  • Als controlfreak wil ik graag alles zelf in de hand houden. Ik houd er niet van om dingen last minute te doen en plan het liefst alles in de toekomst.
  • Als controlfreak wil ik graag overal goed over nadenken en maak ik keuzes op basis van ratio, en minder op basis van gevoel. Controle willen houden is eigenlijk een heel logisch verschijnsel.
  • Controle denken te hebben over de dingen om me heen zorgt voor een veilig en vertrouwd gevoel. Ik voel me minder angstig en meer zelfverzekerd. Toch kan ik ook doorslaan in het nastreven van controle. In de volksmond word ik dan een controlfreak genoemd.

Van controle naar overgave

Gedurende de tijden dat ik nog geen besef heb dat ik beschik over de krachten van hoogsensitiviteit, heb ik een manier gevonden om mijn chaotische hooggevoelige brein wat meer te kanaliseren.

Dat brengt me inderdaad meer rust. Maar ook meer controle, zonder dat ik dat doorheb. Steeds meer controle over mijn lijf en geest. Ontspanning is ver te zoeken. En op het hoogtepunt van dit ‘kanaliseringsavontuur’ stort mijn wereld wederom in.

Ik besef dat de controle me uit de handen glipt. Mensen beginnen me te vermijden omdat ik alles op mijn manier wil doen. Als ik me daarvan werkelijk bewust word, ben ik dertig jaar. En hoe meer ik probeer te veranderen, hoe meer ik vereenzaam. Wat een roerige tijd. Eigenlijk leef ik mijn leven in de ‘overlevingsmodus’. Feitelijk doe ik maar wat.

Wanneer ik op internet aan het zoeken ben naar artikelen over ‘controlfreaks’, kom ik vaak het woord perfectionisme tegen. Ik besef me dat perfectionisme en controle willen hebben met elkaar verweven zijn. Ook lastig om toe te geven. Perfectionisme staat wat mij betreft ook nog eens voor (faal)angst. In die tijd wil ik alles het liefst zo goed mogelijk doen. Ik leef voor en door een ander, een manier van leven die me totaal leegzuigt, en mij regelmatig in paniek doet schieten.

Het levert me alleen maar negatieve aandacht op.

Als een soort vleesetende plant leef ik mijn leven.

► Volledige controle over mijn leven kan ik niet krijgen

► Dingen lopen vaak anders dan ik verwacht omdat ik met veel toevalligheden te maken heb

► Door dit te beseffen, kan ik mijzelf al voorbereiden op een eventuele teleurstelling

Handigheidjes om mijn controledrang te relativeren:

► Ik zoek afleiding

Dit werkt in heel veel gevallen. Voor mij is deze afleiding meestal een rondje wandelen of fietsen, of wat houtbewerken. Op deze manier kan ik even mijn hoofd ‘luchten’, leegmaken.

► Als ik een bepaalde gebeurtenis graag in de hand wil houden en dat me dat veel stress geeft

Bedenk ik van tevoren wat het ergste is dat er kan gebeuren. Meestal vallen deze gevolgen best wel mee

► Wanneer ik allerlei dingen geregeld wil hebben, en ik blijf er last van houden in m’n hoofd

Dan schrijf ik het teveel op en leg het vervolgens weg

► Ik doe wat ik moet en laat wat niet hoeft

Ik kijk vervolgens zo realistisch mogelijk naar de dingen die ik echt moet regelen of waar ik echt controle op uit zou moeten oefenen. Iets wat niet per se nodig is laat ik en wacht dan af wat er gebeurt

► Ik geef af en toe bewust iets uit handen

Ik hoef niet altijd overal de verantwoordelijkheid voor te dragen. Door iets uit handen te geven, krijg ik ook meer rust. Ik leer delegeren, door vertrouwen in een ander te hebben en los te laten.

Help! Ik ben een controlfreak

Tot een aantal jaren geleden verloopt mijn leven als in sneltreinvaart. Ruimte en tijd om situaties te verwerken ervaar ik nauwelijks. Laat staan ervan bij te komen. Hoezo op de rem trappen? Ik ben me absoluut niet bewust van het feit dat ik zelf op mijn rem kan trappen. Mijn leven hangt van activiteiten aan elkaar.

Maar ik vergeet pauze-momenten in te lassen. Ik ben een teaser en pleaser. Als ik echt mijn hart volg en wat minder mijn gedachten mijn leven laat bepalen, dan zie ik beter wanneer iets even kan wachten en wat nu belangrijk is om te doen of laten.

Ik maak mezelf wijs dat ik zoveel doe omdat ik me anders te pletter verveel. Het is leven van het ene uiterste naar het andere, en beide leveren hetzelfde ellendige gevoel van tegenstrijdigheid en niet begrepen worden op. Een intensiteit van ongelukkig voelen.

Maar het blijkt in de loop van de tijd dat ik vooral mezelf niet begrijp. Ik zit in een veranderproces, maar wil nog te veel controle houden over mijn leven. Ondertussen voel ik me dusdanig afgestompt en verveeld raken dat dat ook mijn privéleven danig beïnvloedt.

Ook doordat ik bijvoorbeeld avond na avond naar televisie-programma’s zit te kijken, die voor minstens de helft van de tijd, uit zich herhalende reclames bestaat. Tijd en ruimte voor stilte dus!

Mijn geliefde en ik besluiten de televisie de deur uit te doen. Lang leve Netflix en onze laptop. Ik raak weer wat vervuld door inhoud. Wanneer ik te gespannen ben en me continu zorgen maak over iets of iemand, dan breng ik mijn lichaam in hoogste staat van alertheid.

Mijn lichaam wordt zeer gevoelig, en daardoor raak ik makkelijk in paniek. Die angst is voor mij zo ongrijpbaar en eng. Mijn ademhaling wordt te hoog. Ik ga hyperventileren, en er ontstaat een paniekaanval.

Door deze angstgevoelens lukt mij niets meer. In gesprekken met vrienden blijkt bovendien dat ik met onopgeloste angsten rondloop. Dat ik angst voor de angst heb. Niet genoeg bevestiging krijgen, betekent voor mij op den duur een serie opgestapelde onzekerheden.

Die onzekerheden worden angsten. Vervolgens ben ik aan het hyperventileren, kan ik niet meer bij mijn gezonde bron komen en raak ik uitgeput. Dat is een belangrijke reden waarom ik vatbaar ben voor hyperventilatie.

Ik leef in een vicieuze cirkel en hol mijzelf ook nog eens uit. Na lange tijd en door veel oefenen heb ik minder zekerheid nodig van een ander. Zoals mijn beste vriend schrijft: ‘Jouw innerlijke schoonheid behoeft geen zekerheid, die is er gewoon.’

Ik kan genieten van de kassière die opkijkt en glimlacht omdat ze mij weer ziet. Datzelfde ervaar ik als iemand mij aankijkt. Ik vraag dan regelmatig wat voor leuks die ander heeft meegemaakt.

In overleg met mijn vrouw besluit ik ook na 25 jaar te stoppen met het werken in wisseldiensten. Wat een wijs besluit. Ik begin weer rust in mijn lijf te ervaren. Ik word niet meer geleefd door mijn gedachten.

Door alle inzichten die volgen, word ik vrijwel niet meer overvallen door paniekaanvallen.

Ik heb wel een extra stuk gereedschap ontwikkeld: minstens tweemaal per dag doe ik een tukkie, oftewel een powernap.

Even alles helemaal loslaten, anders vasthouden. Na ongeveer tien minuten ben ik weer helemaal fris in mijn hoofd.

Meestal ga ik dan even op de bank liggen. Ik zak dan even tien minuten weg, maar voordat ik echt in slaap val, sta ik op en vervolg mijn weg van die dag.

Deze tukkies blijven zorgen voor een natuurlijke rem. Deze onderbrekingen hebben als het ware mijn leven gered. Als ik onder minder spanning sta, dan ervaar ik minder stress, waardoor…

✅…mijn angst afneemt

✅…ik meer dingen zal durven

✅…ik meer ervaringen opdoe

✅…ik een voller leven krijg

✅…ik gelukkiger ben

Maar hoe subjectief is het begrip; gelukkiger zijn?

Ik vind een interessant artikel via HP-De Tijd; Hoe meet je geluk?

Onze kinderen zijn best gelukkig. Héél gelukkig zelfs, als je het vergelijkt met soortgelijke landen, zo meldt de World Health Organization (WHO). Maar is zoiets subjectiefs als geluk wel meetbaar?

Een verwend nest zal zichzelf desgevraagd niet zo snel ‘gelukkig’ noemen, terwijl een dankbaar kind zich al uiterst gezegend voelt als hij op de stoep mag ballen met zijn vriendjes. Geluk is dus een relatief begrip. En ook nog eens momentafhankelijk.

Want wat een twintigjarige gelukkig maakt (een avondje met vrienden clubben bijvoorbeeld), zal een zestigjarige weinig genot bezorgen.

Toch claimt de WHO, die berekende dat Nederlandse jeugd tot de gelukkigste ter wereld behoort, dat geluk meetbaar is. Hoe?

WHO Vooral gezondheid vindt het WHO heel belangrijk voor de geluksstatus. Fysieke gezondheid en gedrag, maar juist ook sociaal welzijn bepalen het geluk van een tiener. Zelfs als een kind armoede of andere slechte leefomstandigheden kent, kunnen ‘beschermende factoren’, soelaas bieden.

Een goede band met familie, vrienden, een prettige schoolomgeving en een fijne buurt zijn zulke factoren die maken dat een jongeling zich goed voelt, zegt de WHO in haar rapport.

Welzijn hangt ook niet per se samen met economische rijkdom: hoe rijk je familie is heeft namelijk niet zoveel invloed op je geluk. Wat wél invloed heeft, is hoe de rijkdom verdeeld is in het land waar je woont.

Bruto Nationaal Geluk, hoe geniaal gevonden?

In het Himalayastaatje Bhutan, één van de minst ontwikkelde landen ter wereld, gaat men nog verder in het meten van het welzijnsgevoel. Daar besloten ze ‘s lands rijkdom (of armoede) een jaar of veertig geleden maar niet meer weer te geven in een Bruto Nationaal Product, maar in het Bruto Nationaal Geluk (BNG).

Sinds 2005 gebruikt de Bhutaanse overheid de volgende negen pijlers om de voorspoed van hun bevolking te meten:

 ✔ psychologisch welzijn

 ✔ levensstandaard

 ✔ goed bestuur

 ✔ gezondheid

 ✔ onderwijs

 ✔ gemeenschaps-vitaliteit

 ✔ culturele diversiteit 

✔ tijdsbesteding

 ✔ ecologische diversiteit

Gemiddeld zijn de Bhutaanse geïnterviewden zo’n drie uur bezig met het invullen van een lijst met vragen op 33 indicatiegebieden verdeeld over deze negen pijlers (hier vindt je de excelfile mocht je jezelf willen testen), waarna de regering berekent hoe gelukkig haar onderdanen zijn.

In 2010 zat het BNG op 0.743, waarbij 0 slecht is en 1 goed. Wat viel op? Bhutaanse mannen zijn gelukkiger dan vrouwen, stadsbewoners gelukkiger dan plattelanders, en werklozen gelukkiger dan huisvrouwen, boeren en werknemers van grote bedrijven. Ongetrouwde en jonge mensen blijken het gelukkigst van allemaal.

Ook in ons land meten we geluk. Ruut Veenhoven, bekend als de ‘geluksprofessor’, houdt een database bij waarin hij gegevens verzamelt uit allerlei nationale onderzoeken en internationale vragenlijsten. Die vergelijkt hij en zo ontstaat een cijfer per land. Nederland krijgt van hem een 7,6; net ónder Canada (7.8) en net bóven Brazilië (7.5).

Naast onderzoeken met vragenlijsten zijn er nog de wetenschappers die geluk meten aan de hand van genen. Ben je de drager van een bepaald gen, dan heb je volgens hen twee keer zoveel kans op gelukkig zijn dan iemand anders die dat gen niet heeft.

Het gen helpt namelijk bij de verspreiding van serotonine, wat zorgt voor een gevoel van tevredenheid. Niet alleen nurture (koesteren), maar ook nature (natuur), speelt volgens deze wetenschappers dus een belangrijke rol voor een gelukzalig gevoel.

Het ‘meten van geluk’ lijkt een steeds serieuzere aangelegenheid te worden, waarvan we allemaal profiteren. Als we immers weten wat ons gelukkig maakt, kunnen we daar het beleid op aanpassen.

Maar alle ‘objectieve’ metingen ten spijt: als je puppy wordt aangereden, je baas je ontslaat of je lievelings-oom komt te overlijden, ben je nog steeds gewoon diep ongelukkig. Hoe goed de objectieve omstandigheden misschien ook zijn.