Hoezo kwetsbaar?

De moed om anderen te inspireren met jouw creativiteit. De moed om je open te stellen en daardoor diep contact te maken met anderen.

Jezelf kwetsbaar opstellen betekent dat je een stukje van jouw kern laat zien, van wie jij echt bent. Dat is mooi, maar brengt ook een risico met zich mee.

Want: wat als dat kwetsbare stukje van jou wordt afgekeurd? Dan liggen schaamte, verstoting en een gevoel van minderwaardigheid op de loer.

Maar tegelijkertijd is kwetsbaarheid ook de bron van plezier, creativiteit, saamhorigheid en liefde.

Want kwetsbaarheid brengt herkenning, geeft anderen de mogelijkheid zich ook open op te stellen en geeft jouw de mogelijkheid anderen te inspireren met jouw creativiteit en unieke kijk op de wereld.

Mijn ervaring is dat de voordelen van kwetsbaarheid veel belangrijker zijn dan de eventuele risico’s. Want als jij het risico niet neemt, dan leef je niet echt. Dan verstop je jezelf en beleef  je nooit het plezier dat komt van pure kwetsbaarheid.

Kwetsbaarheid is niet meer iets om te vermijden, maar juist iets om na te jagen. Kwetsbaarheid kan jouw leven verrijken en staat voor een krachtig NU.

Schaamte

Veel te lang heb jij geluisterd naar die innerlijke criticus die jou vertelde dat je jezelf moest schamen, nadat je jezelf kwetsbaar had opgesteld.

Die schaamte is namelijk de grootste blokkade als het gaat om verbindingen aangaan. Schaamte zorgt ervoor dat je dingen niet zegt, niet deelt en zelfs niet durft te voelen. Het zorgt ervoor dat je jezelf niet helemaal kunt blootgeven.

Wat is kwetsbaarheid?

Misschien denk jij ook wel dat je kwetsbaar bent, maar ben je dat juist helemaal niet. Zonder gene al jouw problemen op tafel gooien lijkt kwetsbaar, maar is vaak juist een afleiding van jouw kern.

Het is praten óver kwetsbaarheid, in plaats van echt kwetsbaar zijn.

Vertellen hoe verdrietig je was als het alweer over is, lijkt kwetsbaar tot op zekere hoogte, maar échte kwetsbaarheid is middenin dat verdriet naar een ander toegaan. En dat is niet eenvoudig.

Hard werken

Kwetsbaarheid is ook niet makkelijk. Het is simpel om bovenstaande boodschap te horen en aan te nemen, zónder het echt na te leven.

In theorie ben jij het volkomen met de boodschap eens, maar kwetsbaar zijn in de praktijk is vaak een stuk lastiger. Zeker als jij jezelf jarenlang hebt aangeleerd alles behalve kwetsbaar te zijn.

Kwetsbaarheid is hard werken.

Het is elke dag jezelf ‘motiveren’ om die toenadering te zoeken. Elke dag kiezen om niet alleen jouw mooie, maar ook je lelijke kanten te tonen. Elke dag te accepteren dat je imperfect bent en ook fouten mag maken.

Risico’s

Je kwetsbaar opstellen is ook: risico’s nemen. Het is ‘ik hou van je’ zeggen zonder dat je weet of er een antwoord terug komt.

Het is jouw excuses aanbiedenzonder te weten of de ander het zal accepteren. Het is eerlijk toegeven dat je een grote fout hebt gemaakt op je werk, ook al weet je niet hoe je baas zal reageren.

Kleine stappen

Jezelf kwetsbaar opstellen betekent onder meer dat je deelt wat jij denkt, voelt en wilt. Maar je hoeft echt niet meteen alles te delen. Deel gewoon wat je op het hart ligt, dat waar je woorden aan wilt geven of wat je wilt uiten in creatie. Neem kleine stappen.

Ik heb mijn strijd gestreden en ben geheel vastgelopen. Voorbij mijn ego, slimme gedrag en schaamte, ga ik voor herstel. Op wilskracht alleen red ik het niet meer. Ik heb liefdevolle en professionele hulp nodig en wel NU!

Uit mijn autobiografie; ‘Bipolair, mijn geheim over leven’;

Happen naar de dood, mijn jaarlijkse zomer-overprikkeling. Ik bevind me in water en zink als een baksteen naar beneden. Een besef van ongekend tekortkomen. Ik probeer weer naar boven te komen, maar ik heb te weinig zuurstof om weer met mijn hoofd boven het water uit te komen.

Dat is het dus. Voor mij geen frisse lucht meer. Een laatste poging, gepaard gaande met zeer drukke overlevingsreflexen, overslaand in paniek.

Ik red het niet, mijn adem stokt. HELP!HELP! Alsjeblieft. Ik kan de woorden alleen maar voelen; door de druk van het water op mijn mond kan ik ze niet uitschreeuwen. Niemand die me ziet. Het ergste is dat ik maar niet wakker word uit die kou en donkerte. Diep in het water. Ik huil, waarna het gevoel van de droom zich weer herhaalt.

Deze eeuwigheid duurt pas negentig seconden. Ik ben me te pletter geschrokken, maar voel opluchting; ik ben weer wakker geschoten. Uit het water bevrijd lig ik zwetend in mijn bed, naast mijn partner José. Met een gevoel van ‘weet-ik-veel’.

Een gevoel van toegeven. Ik wandel gestaag richting een hypomane fase, de opmaat naar een psychose. Met een psychose bedoel ik als de wereld om min heen zich vermengt met mijn eigen extreme ongezonde fantasieën.

hoogleraar psychiatrie Kay Redfield Jamison

Mijn grote voorbeeld met het naar buiten treden met mijn bipolaire stoornis, is Kay Redfield Jamison* en haar boek De onrustige geest. Zij heeft dit boek al in 1995 geschreven en spreekt erin nog over manisch-depressiviteit. Inmiddels al wat achterhaald, omdat je als mens niet alleen maar manisch of depressief bent.

Gelukkig bestaan er middenwegen. Tegenwoordig wordt er meer gesproken over lasten en leed die je kunt ondervinden met een bipolaire stoornis. de term ‘bipolair’ verwijst naar een bredere range van stemmingen.

Op zeker moment heb ik het met mijn zus over De onrustige geest’ en de schrijfster van het boek. Mijn zus glimlacht en zegt; ‘Dat boek heb ik hier. Het is super-interessant. Wil je het lezen?’ ‘Ja, heel graag’, antwoord ik haar. Hoe klein is de wereld?

Waarmee Kay mij met name heeft geraakt, is het gevecht met haarzelf. Verder heeft ze het over het grootste probleem bij de behandeling van een bipolaire stoornis. Dat is niet dat er geen doeltreffende geneesmiddelen** bestaan.

Die zijn er wel, maar patiënten weigeren ze vaak in te nemen. Nog erger is het als ze helemaal geen hulp zoeken. Vaak door gebrek aan informatie, slecht medisch advies, of omdat ze bang zijn nagewezen te worden.

Ook heerst er angst om nadelige persoonlijke of professionele gevolgen te ondervinden. Ook veroorzaakt de stoornis soms verschrikkelijk gedrag. De bipolaire stoornis vernietigt de basis voor logisch denken en tast heel vaak de wens of wil om te leven aan. Zo niet, dan kan ze je het unieke gevoel geven dat je alles aankunt en overal van geniet. Twee uitersten!

Reden voor mij om mijn innerlijke noodzaak te volgen om ook met mijn levensverhaal naar buiten te komen. Hoop en herkenning in wat anderen schrijven en vertellen, werkt bij mij ook helend. Vandaar mijn autobiografie Bipolair, mijn geheim over leven. Speciaal voor jou!

*Kay Redfield Jamison is professor aan de John’s Hopkins Universiteit in Baltimore, Verenigde Staten.

**Ik spreek uit ervaring liever over ondersteunende middelen in plaats van geneesmiddelen. Medicatie geneest mijn bipolaire stoornis niet, ze ondersteunt.

Testimonial

Mijn naam is Carry L. en ik heb bij René afgeleerd om te vragen; ‘Hoe gaat het met je? Die vraag is niet specifiek genoeg. Tijdens ons eerste gesprek blijkt dat we een interesse in mensen delen, beiden functioneel spiritueel zijn en vooral graag associëren. Wij zijn in staat om vijf kwartier in een uur te praten.

Echter, terwijl ik na het gesprek weer landde en doorging met mijn werk, bleken onze gesprekken voor René nog lange tijd door te werken. Pas dan waren alle prikkels verwerkt.

Tijdens de vervolggesprekken spraken we dus af om op niet meer dan één onderwerp per gesprek te associëren.

We zijn dus nog lang niet uitgepraat.

Met veel bewondering heb ik getuige mogen zijn van het proces waarin René, met de mensen om hem heen, een levenswijze heeft gevonden en toegepast waarin hij optimaal functioneert, of misschien anders gezegd; gedijt.

Mij bewust van mijn gedeeltelijke onwetendheid neem ik aan dat er bij sommige mensen door het lezen van dit boek veel begrip en herkenning zal ontstaan en dat het voor sommigen ook pijnlijk zal zijn om te lezen waar hun geliefde doorheen moet gaan en gaat.

Dit sluit meteen aan op de wens waarmee ik wil afsluiten; ik wens de lezer veel begrip, zowel in ontvangen als in geven.

life & business-coach Carry Leegwater

Wil je op de hoogte blijven?

Mood swings

Ik ga met dit artikel niet op de stoel zitten van een arts of therapeut. Dit artikel is tot stand gekomen met dank aan Ruud Meulenberg. Zijn expertise vormt voor mij een bron van informatie en inspiratie.

Slaat jouw humeur van het ene op het andere moment totaal om? Heb jij last van intense positieve en negatieve emoties die vrij snel achter elkaar optreden?

Dan kun je last van stemmingswisselingen hebben; mood swings, die jou enorm van je stuk kunnen brengen. Je kunt zomaar spontaan in huilen uitbarsten of een woede-uitbarsting krijgen om niets.

Stemmingswisselingen zijn echter ook een van de symptomen van een (naderende) burn-out.

In Nederland ondervind zestig procent van de werknemers regelmatig of zeer vaak werkgerelateerde stress (Volksgezondheid en Zorg).

Heb jij stressklachten? Dan heb je ongetwijfeld al kennis gemaakt met schommelende stemmingen.

Het verschil tussen stemmingswisselingen en normale emoties

Normale, gezonde positieve én negatieve emoties duren gemiddeld slechts 90 seconden. Na 1,5 minuut zakt deze emotie dus weer af.

Blijft deze emotie langer aanhouden, dan wordt deze ‘ongezond’ genoemd. Worden ze daarnaast heftiger dan jij van jezelf gewend bent en komen ze vaak voor, dan spreken we van een stemmingswisseling. 

Emotionele instabiliteit is één van de alarmsignalen van een burn-out. Een burn-out raakt vaak mensen die juist stabiel overkomen en als een rots in de branding lijken te functioneren. Herkenbaar?

Vaak word je door je eigen sterk positieve of negatieve stemming overspoelt en herken jij jezelf even niet meer. Dat geldt ook voor jouw omgeving: het kan heel verwarrend en vervelend zijn voor de mensen om jou heen om jou bijvoorbeeld ineens te zien ontploffen.  

Ja, de mannen krijgen ook te maken met de hormonale overgang. Deze wordt veroorzaakt door de daling van de testosteron productie. 

De symptomen komen redelijk overeen met die van vrouwen: opvliegers en zweetaanvallen, een lager libido, depressieve klachten, lusteloosheid, vermoeidheid en … stemmingswisselingen. Omdat de klachten zich wat subtieler voordoen, vallen ze minder op.

De hormonenverandering van mannen begint vanaf 40 jaar. Ben je jonger of heb je andere symptomen die niet passen bij een penopauze, dan is er hoogstwaarschijnlijk sprake van stress.

Stress is een sluipmoordenaar. Ben je niet in staat je stresslevel te verlagen, dan loop je kans op een burn-out.  

Op een of andere manier denkt men dat vrouwen vaker te kampen hebben met mood swings. Dat komt hoofdzakelijk omdat de overgang, de pil of een zwangerschap al snel de schuld hiervan krijgen.

Het hormonenstelsel van vrouwen zit inderdaad ingewikkeld in elkaar. Door de cyclus bijvoorbeeld kunnen hormonen uit balans raken.  

Tijdens de overgang daalt zowel de productie van oestrogeen als progesteron, waardoor er naast stemmingswisselingen ook klachten als gewichtstoename, opvliegers, vermoeidheid en onder andere verlies van libido ontstaan.

Heb jij geen andere burn-out of stress gerelateerde klachten? Dan kan je hormoonhuishouding een reële oorzaak zijn.  

Mensen met een depressie, zie ook ervaren vooral dieptepunten en geen of nauwelijks hoogtepunten. Zij voelen zich vooral hopeloos, rusteloos en leeg.

Ze voelen zich minder waard dan een ander, hebben een sombere blik op de toekomst en houden zich onder andere bezig met de dood.

De moodswings bij mensen die depressief zijn, slaan dan ook vaak uit naar de negatieve emoties. Meestal voelen ze zich ’s morgens het slechtst en wordt hun stemming in de loop van de dag wat beter.

Herken jij jezelf in deze korte omschrijving? Dan is het ongevraagde advies om jouw huisarts te bezoeken. Hij of zij kan samen met jou kijken naar de oorzaak van jouw depressie en een behandeltraject met jou afspreken.  

Een hsp’er is een hooggevoelig of hoogsensitief persoon. Hsp is geen aandoening, maar een natuurlijke eigenschap: het karakter waar je mee wordt geboren. Een hsp’er heeft een reeks aan kenmerken die hem of haar typeert. 

Omdat Hsp’ers erg gevoelig zijn voor prikkels, kunnen ze negatieve stemmingen van mensen of situaties onbewust overnemen. Hierdoor ervaren ze sneller stemmingswisselingen. Volgens dr. Elaine Aron heeft 1 op de 5 mensen de kenmerken van hsp.

Angst is een basis-emotie: we komen allemaal op de wereld met een gezond portie angst. Deze emotie zorgt ervoor dat we in gevaarlijke of dreigende situaties automatisch overgaan op ons overlevingsinstinct.

Angst wordt een gevaar als we er regelmatig mee te maken krijgen en we alle energie nodig hebben om ertegen te vechten. 

Maar liefst 1 op de 5 Nederlanders heeft daarmee te maken. Zij schieten in de stress van een scala aan zaken die hun angst aanjagen.

Dat heeft natuurlijk grote invloed op de stemming. Langdurige en frequente angstaanvallen kunnen gepaard gaan met paniekaanvallen, die mensen letterlijk laten verstarren. Zelfs de natuurlijke vecht- of vluchtreactie blijft dan

Een trauma ontstaat door een schokkende gebeurtenis. Dit kan zowel op emotioneel, lichamelijk als sociaal vlak zijn. Zo kan jij door een vreselijk verkeersongeluk, een brand of het overlijden van een dierbare, getraumatiseerd raken. 

Hetzelfde geldt voor verwaarlozing, menselijk leed of geweld. Een trauma veroorzaakt blijvend letsel. Je krijgt bijvoorbeeld moeite met de omgang met anderen, je verliest de controle over je gedrag en je bent overmatig gevoelig en kwetsbaar.

Wanneer je direct of indirect geconfronteerd of herinnerd wordt met jouw trauma, is het haast vanzelfsprekend dat jouw stemming zal veranderen. 

Deze stemmingswisselingen kunnen verschillend zijn: je kan je somber gaan voelen en je terugtrekken, maar ook juist heel druk en hyper worden. 

Het gebeurd vaak dat mensen met stress en burn-out klachten ook slaapproblemen hebben. Dit heeft vaak te maken met onrust in jouw hoofd. 

De stresshormonen zorgen er namelijk voor dat jij extra adrenaline aanmaakt omdat jij je zorgen maakt of je vannacht eindelijk eens goed kan slapen, of je zorgen maakt om de dag van morgen. 

Hierdoor krijg je een verstoorde slaapcyclus en sta je de volgende dag nog vermoeider weer op.

Natuurlijk is dat niet bevorderlijk voor jouw humeur. Bovendien worden de ups en downs van jouw stemming steeds heftiger.

Je kan natuurlijk naar slaapmedicatie grijpen, maar hiermee bestrijd je slechts één symptoom. Er is namelijk maar een effectieve remedie tegen slaapproblemen veroorzaakt door stress. 

De bron van je problemen aanpakken!

Vind je het lastig de oorzaak van je stress naar boven te krijgen, zoek dan hulp. Helaas is stress inmiddels uitgegroeid tot volksziekte nummer 1, waardoor vele mensen dezelfde klachten hebben als jij. Een schrale troost.

We spraken al eerder over ongezonde stress; de momenten dat jouw lichaam en geest extreem onder druk staan en je continu op de stand vechten of vluchten staat. 

Gezonde stress is stress die onschadelijk is en je helpt goed te handelen in een noodsituatie.

Het is een kwestie van de juiste balans tussen overbelasting en onderbelasting. Als mens kom je het beste tot je recht als je tussen de 40% en de 70% van je kunnen handelt. 

Bij positieve stress voel je je gelukkig, kan je moeiteloos hoog presteren, werk je efficiënt en heb je plezier in het leven.